10 JAAR SLOW MANAGEMENT

CONFERENTIE OMSLAGPUNT 17 MEI

 

Walter van Hulst

 

Walter van Hulst studeerde bedrijfskunde. Schrijft al meer dan 25 jaar over zeer uiteenlopende onderwerpen, reisde veel, is auteur van diverse boeken en combineert
het maken van verhalen met eind- en hoofdredactie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoofdredactioneel Slow Management 40 Koplopers

 

Van stilstaan bij naar omslagpunt!

 

Slow Management nummer 40 is verschenen. Daar zijn we ontzettend trots op, want daarmee hebben we tien jaargangen volgemaakt. We vieren dit jaar dus een mooi jubileum.

 

Het eerste nummer verscheen in juni 2007, met als ondertitel ‘Stilstaan bij organiseren’. Het leek ons destijds dat we op de rem moesten trappen, omdat we met z’n allen bezig waren om met een noodgang de afgrond in te rijden. Net na nummer 5 met als thema Kapitaal (juni 2008) spatte het neoliberaal kapitalisme uit elkaar en leek er sprake van bezinning, onder andere zichtbaar via de internationale protestbeweging Occupy.

Maar inmiddels, bijna tien jaar verder, heeft dat neoliberalisme zich na de wereldwijde crisis herpakt en stort het zich, aangevoerd door president Trump van de vs, met nieuw elan op het vernietigen van onze planeet. Met één pennenstreek zette hij een streep door de moeizaam bereikte klimaatakkoorden. Terwijl de Amerikanen na China de onbetwiste nummer twee zijn in de uitstoot van broeikasgassen – ze produceren daarvan bijna twee keer zoveel als Europa.

Als samenstellers en lezers van Slow Management zijn we niet primair wereldverbeteraar, maar we richten ons expliciet op de wijze waarop we onze organisaties inrichten. Dat heeft echter alles te maken met dat neoliberalisme. De Amerikaanse manier, bekend als ‘managen’, brengt gratis en voor niets Angelsaksische logica met zich mee: Ik eerst! Inmiddels zien we daar ook overal ‘vegen’ van in onze Nederlandse samenleving. Er is een overdadige aandacht voor de systeemwereld en die laat weinig of geen ruimte voor de leefwereld – erger nog, die ontwricht de leefwereld en degradeert mensen tot human resources.

Organisaties zijn en blijven echter onze belangrijkste hefbomen naar een betere toekomst, mits ze geen sjoemelsoftware maken. In de langdurige zorg bijvoorbeeld wordt daar met vrouw en macht aan gewerkt: meer welzijn en minder bedrijfsmatig denken. Dat valt niet mee. The Matrix laat ons niet zomaar los en komt bij voorkeur terug met een update: The Matrix Reloaded.

 

Slow Management heeft momenteel de ondertitel ‘Een andere kijk op organiseren’. Er was en is immers een alternatief voor de Anglo-Amerikaanse kijk op organiseren. We kunnen altijd vooruit naar vroeger en ook die onderstroom is gaande, laat dit magazine telkens weer zien. Met artikelen over organisaties die in handen zijn van vakmensen in plaats van - in navolging van Taylor - vakmensen die in handen zijn van hun ‘hoofd’ (lees: manager). In nummer 37 met als thema Kantelen werden ze ‘tussenwerkers’ genoemd: professionals die op de rand van de leef- en systeemwereld werken en op die unieke plek hun vakmanschap inbrengen. En nog belangrijker: hun moraliteit. En dat soms voor een bescheiden, mager of soms ronduit laag loon. Bij artsen valt het nog wel mee, maar bij wijkagenten, in het onderwijs en in de zorg mag je het salaris op de werkvloer zonder meer karig noemen.

De komende tien jaar? Blijft onze boodschap relevant en urgent genoeg? Wel voor jullie als lezers natuurlijk, maar voor de niet-lezers? Of is het dweilen met de Angelsaksische kraan open? Houden de dijken het niet en helpt ook dat vingertje van Hans ‘Slow’ Brinker in de dijk ook niet? Of kunnen we alles van tafel vegen met wel een heel simpel: geen tijd voor? Te druk om het verhaal te laten doordringen, te veel aan ons hoofd om het te lezen en al helemaal om er in de dagelijkse praktijk iets mee te kunnen? Draait de mallemolen van de Angelsaksische logica te genadeloos door om mensen nog te laten piekeren over hoe onmenselijk die eigenlijk is?

 

Misschien moet het minder braaf en niet alleen maar inspirerend? Graag willen we als Slow Management bijdragen aan echte veranderingen. Organisaties kunnen en mogen naar ons idee niet bedoeld zijn om medewerkers en de aarde schade te berokkenen ten faveure van anonieme aandeelhouders. En dat ‘bedrijfsmatig denken’ moet zo langzamerhand toch echt weer verbannen worden uit sectoren waar het niet thuishoort: zoals de zorg, het onderwijs, de gemeentelijke overheid, woningbouwcoöperaties, de politie. Die zijn helemaal niet bedoeld om geld te verdienen,

maar om de samenleving te dienen.

 

Wees geen omstander, is vaak het moreel appèl als het gaat om ethische, politieke of maatschappelijke kwesties. Dat geldt evenzeer voor de rol van het individu in organisaties. Die hebben van nature veel omstanders: ‘dat weet ik niet, daar ben ik niet van, daar word ik niet voor betaald’. Als je hekken om mensen zet, krijg je schapen, zei William Mc Knight, de vroegere ceo van het bedrijf 3M. Voor het moreel kompas van de vakmensen moet dus ruimte zijn, en als die er niet is - zo roepen we die vakmensen op - eis die ruimte op!

 

In tien jaar tijd zijn we - om in termen van de chaos- en complexiteitstheorie te spreken - van een zwak signaal naar een herkenbaar patroon gegroeid. De onderstroom van tien jaar geleden borrelt nu overal op, steeds heftiger en in steeds meer organisaties – in alle sectoren van de samenleving. Daarvan levert dit nummer met thema Koplopers het bewijs. Hoogste tijd om de komende tien jaar met vereende krachten te gaan werken aan een echte omslag naar het nieuwe normaal. Naar organisaties waarin de bedoeling centraal staat en die ook zo worden ingericht dat dit zo blijft. Het kan wellicht verschillende namen hebben, wij noemen dat Rijnlands.

 

Slow Management neemt graag het voortouw om nadrukkelijker te gaan samenwerken met allerlei partners en partijen. Een Rijnlands front om meer momentum te creëren voor een echte omslag. Aan de broeikasgassen uit de vs kunnen we misschien weinig doen, maar om te beginnen kunnen we zeker bijdragen aan betere organisaties in Nederland door Fast Management buiten de deur te houden.

 

Voel je je geroepen om je aan te sluiten? Laat het ons weten!

 

Jaap Peters

Initiatiefnemer en oprichter van Slow Management

 

Walter van Hulst

Hoofdredacteur Slow Management

 

 

 

 

© 2016 Stichting De Snuffelmuis    |    Design Arjen Snijder Het Noorden Communiceert    |    Powered by Muse